διαβάζεται...
Αναρτήσεις

Για να μην κόψουμε το νήμα της συλλογικής μνήμης


_1*6 μαρτη 1910 **η εξέγερση και η θυσία των κολίγων στο Κιλελέρ.** *

Η εξέγερση του Κιλελέρ, είναι η μεγαλύτερη αγροτική κινητοποίηση της
νεότερης Ελλάδας.Εκτός από την ηρωική της διάσταση, υπήρξε ορόσημο στην
ιστορία του αγροτικού κινήματος.
Η εξέγερση του Κιλελέρ δεν ηταν  ένα   μεμονωμένο  γεγονός.  Ήταν
κατάληξη μακρών συντονισμένων ομαδικών συλλογικών αγώνων, στη διάρκεια των
οποίων, οι Θεσσαλοί αγρότες ανέπτυξαν όλες τις μορφές πάλης.

Η Θεσσαλία προσαρτήθηκε στην Ελλάδα το 1881, ύστερα από την υπογραφή
ειδικής σύμβασης ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις και την Τουρκία, στο πλαίσιο
του Συνεδρίου του Βερολίνου.
Όμως τίποτα δεν άλλαξε στη ζωή των αγροτών του θεσσαλικού κάμπου. Η γη
απλα άλλαξε χέρια οι Τούρκοι τσιφλικάδες ξεπούλησαν, σ’ εξευτελιστικές
τιμές, τα κτήματα που κατείχαν. Οι τουρκικοί τίτλοι μπήκαν στο
χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης και μέσα σε τρία χρόνια πέρασαν στα
χέρια Ελλήνων χρηματιστών που βρίσκονταν στο εξωτερικό (Χρ. Ζωγράφος, Δ.
Σκυλίτσης, Στεφάνοβικ, Μπαλτατζής, Συγγρός, Ζαρίφης, Ζάππας, Τερτίπης,
Καρτάλης κ.α).
Τον Τούρκο δυνάστη διαδέχτηκε ο Έλληνας, ο οποίος ήταν  χειρότερος του
προκατόχου του. Κι αυτό γιατί οι Έλληνες πλέον τσιφλικάδες επέμεναν ότι
είχαν δικαιώματα απόλυτης κυριαρχίας σε όλη την ιδιοκτησία τους, ενώ οι
καλλιεργητές – κολλήγοι είχαν περιπέσει σε καθεστώς δουλοπάροικου, αφού

» …ήταν υποχρεωμένοι να δίνουν στον γαιοκτήμονα (αφέντην), το 1/2 ή το
1/3 των παραγομένων καρπών, ενοίκιον διά την βοσκήν των κτηνών, μέγαν
αριθμόν ορνίθων και αμνών, ικανήν ποσότητα τυρού, βουτύρου, καυσοξύλων,
αιγών, πεπονιών, χόρτου και αχύρου, να στέλλωσιν εν θήλυ μέλος, ίνα ζυμώνη
και ψήνη το ψωμί της επιστασίας.
Οι τσιφλικούχοι εξουσίαζον το σώμα των γυναικών και των θυγατέρων των
κολίγων…
Κατώκουν (σ.σ. οι κολίγοι) εις τρώγλας και πολλοί συνέτρωγον εν
τη αυτή φάτνη με τους όνους των, θνήσκοντες δε, και με αιμάσσουσαν καρδίαν,
ητένιζον τα πέριξ της κλίνης του θανάτου τέκνα των, διότι τα εγκατέλειπον
άστεγα…
Οσάκις δε υπεδέχοντο τον αφέντην επισήμως, γονυπετείς, εσύροντο,
εκτύπων το χώμα με το μέτωπον τρεις φορές και εφίλουν τον αριστερόν πόδα
του. Γενικώς δε ειπείν αι μεγάλαι πιέσεις, αι εξαθλιώσεις και αι αφόρητοι
ταπεινώσεις δίκην μαστιγίου, έπληττον τα νώτα…»

Επί Τουρκοκρατίας, οι τσιφλικάδες είχαν μόνο το δικαίωμα εισπράξεως των
προσόδων επί των μεγάλων εκτάσεων που κατείχαν, το καθένα από τα τσιφλίκια
ήταν από 10.000 έως 100.000 στρέμματα, ενώ οι κολίγοι είχαν
πατροπαράδοτα δικαιώματα επί των κοινόχρηστων χώρων του τσιφλικιού, δηλαδή
της γης, των σπιτιών, των δασών και των βοσκοτόπων.

Οι κολίγοι ήταν ακτήμονες που καλλιεργούσαν τα κτήματα και έδιναν μέρος
της σοδειάς – τη λεγόμενη μορτή – στους τσιφλικάδες, ενώ πλήρωναν και φόρο
στο κράτος (το λεγόμενο «φόρο αροτριώντων», που επέβαλε η κυβέρνηση
Τρικούπη).

Δεμένοι με τα τσιφλίκια ήταν και οι λεγόμενοι προλετάριοι της υπαίθρου
-παρακεντέδες και κουλουκτσήδες- που ήταν ακτήμονες χωρικοί, οι οποίοι
χρησιμοποιούνται και από τους τσιφλικάδες, αλλά και από τους κολίγους, είτε
ως εργάτες γης, είτε ως βοσκοί ή και για άλλες δουλειές. Μερικοί γίνονταν
αγροφύλακες, τεχνίτες, αγωγιάτες – αυτοί πληρώνονταν από τους κολίγους και
τους τσιφλικάδες – αλλά στην πλειοψηφία τους ήταν εξαθλιωμένο αγροτικό
προλεταριάτο που αμειβόταν σε είδος (στάρι, παπούτσια κλπ.) και ήταν σε
χειρότερη μοίρα ακόμα και από τους κολίγους.

Πέρα όμως από αυτό, η κατάσταση των φτωχών αγροτών της περιοχής
επιβαρυνόταν και από τη διεθνή κατάσταση, δεδομένου ότι την εποχή που η
Θεσσαλία πέρασε στην ελληνική επικράτεια, ο παγκόσμιος καπιταλισμός
βρισκόταν σε συνθήκες οξύτατης κρίσης (κρίση του προμονοπωλιακού
καπιταλισμού του ελεύθερου ανταγωνισμού). Ετσι πολλαπλασιάζονταν τα
κερδοσκοπικά φαινόμενα γενικά και η κερδοσκοπική εκμετάλλευση της γης.

Ο εκσυγχρονιστής Χ.Τρικουπης  που κυριαρχούσε στην πολιτική σκηνή, ήταν
αντίθετος με τη διανομή της γης στους κολίγους, γιατί δεν ήθελε να χάσει
τους ξένους επενδυτές και την εισροή νέων κεφαλαίων στην Ελλάδα.

Υπό αυτές τις συνθήκες στο θεσσαλικό κάμπο, το έδαφος ήταν αρκετά γόνιμο
για να φυτρώσει, να ριζώσει και να φουντώσει το απελευθερωτικό κοινωνικό
κίνημα των κολίγων με βασικό αίτημα την απαλλοτρίωση και το μοίρασμα των
τσιφλικιών.
Το σύνθημα της απαλλοτρίωσης και του μοιράσματος των τσιφλικιών λέγεται
ότι το έριξε πρώτη η εφημερίδα «Πανθεσσαλική» του Σοφ. Τριανταφυλλίδη, η
οποία έβγαινε στο Βόλο από το 1900, αλλά το πρόβαλαν με όλες τους τις
δυνάμεις οι ριζοσπάστες και οι σοσιαλιστές της εποχής ένας από αυτούς ήταν
και ο Μαρίνος Αντύπας.

Η πρώτη πράξη συνειδητοποίησης των αγροτών ήταν να δημιουργήσουν δικές
τους οργανώσεις. Η ίδρυση και η λειτουργία αγροτικών συλλόγων βοήθησε στην
οργάνωση και το συντονισμό του αγώνα των κολίγων.
Το 1904 ιδρύθηκε ο «Θεσσαλικός Γεωργικός Σύλλογος στη Λάρισα, το 1906 ο
«Γεωργικός Σύνδεσμος» στα Τρίκαλα, το 1907 ο Πανθεσσαλικός Σύλλογος
«Κοινό των Θεσσαλών», το 1908 η «Ενωσις των πληρεξουσίων της Κοινότητας
Κοσκινά», το 1909 ο «Γεωργικός Πεδινός Σύνδεσμος» στην Καρδίτσα, που
έπαιξε ιδιαίτερο ρόλο. Η οργανωτική προσπάθεια ολοκληρώθηκε με τη
συγκρότηση μεγάλης
Πανθεσσαλικής Επιτροπής Αγώνα, με τριακόσια μέλη.
Ταυτόχρονα, με τους Συνδέσμους ανήλθαν στην ηγεσία του αγώνα παιδιά των
αγροτών. Η αγροτική τάξη της Θεσσαλίας αποκτούσε τώρα τη δική της ηγεσία
βγαλμένη από τους κόλπους της.

Τους κολίγους του κάμπου ενέπνευσαν οι απεργίες των Βολιωτών καπνεργατών
και οι αγώνες του Σοσιαλιστικού Κέντρου του Βόλου. σημαντική επίδραση
άσκησε πάνω τους και το κίνημα στο Γουδί (15/8/1909). Αν και ως προς τα
αιτήματά τους ήταν εντελώς ξένο συνέβαλε να εδραιωθεί η πίστη τους στον
αγώνα.
Οι πρωτοπόροι αγρότες και διανοούμενοι «αγροτόπαιδα» γυρίζουν σε όλα τα
χωριά, συγκεντρώνουν τους δουλευτάδες της θεσσαλικής γης, τους μιλούν για
την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και τους καλούν σε ομαδικό αγώνα, σε
παναγροτικά συλλαλητήρια που θα γίνουν σ’ όλες τις θεσσαλικές πόλεις…

Στις αρχές του 1910 οι κινητοποιήσεις γενικεύονται  σ’ όλο το θεσσαλικό
κάμπο. Οι κολίγοι του θεσσαλικού κάμπου ήταν έτοιμοι να διεκδικήσουν
δυναμικά το δίκιο τους.

* *

Πρόδρομοι του Κιλελέρ

Το 1882  μεγάλη εξέγερση στο Ζάρκο Τρικάλων εναντίον του τσιφλικά
Ζωγράφου, που κατέληξε σε ένοπλη εξέγερση των κατοίκων του χωριού. Μια
εξέγερση που τελικά καταπνίγηκε από τη Χωροφυλακή, η οποία συνέλαβε και
βασάνισε πολλούς αγωνιστές, ενώ τα δικαστήρια προχώρησαν σε καταδίκες και
εξώσεις από τα σπίτια τους.
O βουλευτής Τρικάλων Νικόλαος Ταρμπάζης, που καταγόταν από το Ζάρκο, στην
παρθενική μνημειώδη ομιλία του στη Βουλή, το 1883, τάχθηκε με θάρρος υπέρ
των κολίγων και κατά των τσιφλικάδων. Είναι χαρακτηριστικός ο διάλογος με
τον τότε πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη:
Τρικούπης: Κύριε Ταρμπάζη, είμαι εξουσιοδοτημένος από τον κύριο
Ζωγράφο  να σας θέσω την ακόλουθη ερώτηση. Εάν θέλετε να αποκαταστήσετε τις
σχέσεις σας μ’ αυτόν και εάν συμφωνείτε, σας προσφέρεται η θέσις του
υποδιοικητού της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος.
Ταρμπάζης :Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ για την προσφορά, αλλά δε δέχομαι.
Αγωνίζομαι για την αποκατάσταση των ακτημόνων καλλιεργητών γης της
Θεσσαλίας. Δεσμευόμενος μέσα στον αγώνα, δεν το κάνω με την υστεροβουλία να
αποκτήσω πλούτη ή ανώτερες θέσεις. Οχι, με προσβάλετε…*

Το 1904 ο «Θεσσαλικός Γεωργικός Σύνδεσμος» οργανώνει συλλαλητήρια στη
Λάρισα.

Το 1905 κολίγοι από τον Πυργετό Λάρισας ξυλοκόπησαν αγροφύλακα και την
ίδια εποχή κολίγοι από το Λασποχώρι (Ομόλιο) τραυμάτισαν διευθυντή
τσιφλικιού και δυο φύλακες. Επεισόδια έγιναν,επίσης,στοχωριά
Χατζηλαζάρ(Ξηροκρήνη),  Γκαρζί(Αρμένιο), Χατζήμισι(Στεφανοβίκειο).

Το 1906 έρχεται από την Κεφαλονιά στον Πυργετό της Λάρισας ο Μαρίνος
Αντύπαςγια να αναλάβει επικεφαλής στα κτήματα του θείου του, του τσιφλικά
Σκιαδαρέση. Αμέσως αρχίζει δράση, γυρνώντας τα χωριά της Θεσσαλίας καλώντας
τους κολίγους να ξεσηκωθούν κατά των τσιφλικάδων και οργανώνει τους πρώτους
«αγροτικούς συνδέσμους».

9 Μάρτη του 1907, ο Ιωάν. Κυριακός, επιστάτης του τσιφλικά Αρ. Μεταξά,
δολοφονεί τον Αντύπα.
Οι κολίγοι τον μεταφέρουν νεκρό στα χέρια τους σε μια μεγάλη απόσταση, από
τον Πυργετό στα Τέμπη, η σορός του εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα και
ενταφιάστηκε στο Ομόλιο. Το αίμα του όμως δεν πήγε χαμένο. «Θέλω και νεκρός
να είμαι ανάμεσά σας», συνήθιζε να λέει…
Ο Αντύπας έγινε ήρωας και σύμβολο για τους αγανακτισμένους αγρότες

Το Φλεβάρη του 1909 στην Καρδίτσα έγινε το πρώτο μεγάλο αγροτικό
συλλαλητήριο. Μικρότερα συλλαλητήρια έγιναν τον ίδιο μήνα σε Τρίκαλα,
Σοφάδες, Αγιά, Τύρναβο και Φάρσαλα.

Στις 7 Φλεβάρη 1910 *έγιναν μεγάλες  κινητοποιήσεις στα Τρίκαλα, στη
Λάρισα και στο Βόλο.

Στις 19 Φλεβάρη 1910  η Πανθεσσαλική Επιτροπή – με μέλη απ’ όλους τους
νομούς της Θεσσαλίας επισκέφθηκε τον πρωθυπουργό  Στέφανο Δραγούμη,
υπουργούς, αρχηγούς κομμάτων και άλλους παράγοντες. Επέδωσε υπόμνημα, και
ανέπτυξε και προφορικά την αναγκαιότητα της απαλλοτρίωσης  τελικά πέτυχε
να υποβληθεί στη βουλή νομοσχέδιο για τη λύση του αγροτικού ζητήματος στη
Θεσσαλία.
Πρότεινε στους Θεσσαλούς βουλευτές να παραιτηθούν, αν δεν ψηφιστεί το
νομοσχέδιο και, αφήνοντας μικρή αντιπροσωπία στην Αθήνα, ξαναγύρισε στη
Θεσσαλία για να συνεχίσει τον αγώνα*

Στις 27 Φλεβάρη του 1910 η «Πανθεσσαλική Επιτροπή» και το «Κοινό των
Θεσσαλών» οργανώνουν συλλαλητήρια σ’ όλη τη Θεσσαλία (Τρίκαλα, Καρδίτσα,
Φάρσαλα, Τύρναβος, Αγιά).
Το μεγαλύτερο είναι αυτό της Καρδίτσας, όπου συμμετείχαν πάνω από 12.000
αγρότες, αλλά και εργαζόμενοι. Εκεί πέφτει και ο πρώτος νεκρός κολίγος. τον
οποίο σκότωσε έφιππος χωροφύλακας.  Το συλλαλητήριο συνεχίσθηκε με
μεγαλύτερη ένταση και στο τέλος εγκρίθηκε το ψήφισμα με το οποίο οι αγρότες
απαιτούσαν από τη Βουλή να απαλλοτριώσει τα τσιφλίκια. Οι αρχές κατηγόρησαν
τους πρωταγωνιστές του επεισοδίου και τους έσυραν στα δικαστήρια*
Στα Τρίκαλα συμμετείχαν 6.000 αγρότες. Τα εμπορικά καταστήματα σε ένδειξη
συμπαράστασης έκλεισαν.

Την 1η Μάρτη 400 κολίγοι από τα Ορφανά Καρδίτσας, οπλισμένοι με γκράδες,
σταμάτησαν το τρένο, λίγο παραπέρα από το σταθμό, δηλώνοντας πως αν δε
γίνει απαλλοτρίωση, θα καταστρέψουν τη γραμμή.
Στα χωριά Τσαχμάκ, Κόντου και Κρύα Βρύση Φαρσάλων ο κολίγοι έκαψαν τις
αχυραποθήκες των τσιφλικάδων.

Πανθεσσαλικό  συλλαλητήριο – Κιλελέρ

Η Πανθεσσαλική Επιτροπή από τις επαφές της  στην Αθήνα με πολιτικούς,
και κυρίως από το ότι δεν προχωρούσε το νομοσχέδιο για συζήτηση, κατάλαβε
ότι τα μεγάλα κόμματα στα φανερά κάνουν πως υποστηρίζουν, αλλά στα
παρασκήνια βάζουν εμπόδια. Επεδίωκαν, έτσι, να κερδίσουν χρόνο.
Για να υπερνικήσει την κρυφή αντίδραση των πολιτικών κομμάτων η
αντιπροσωπεία των Θεσσαλών, έκρινε ότι πρέπει ν’ ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση
στην κυβέρνηση, ώστε ν’ αναγκαστεί να συζητήσει το νομοσχέδιο για την
απαλλοτρίωση.
Για την πραγματοποίηση του σκοπού αυτού έκριναν ότι παράλληλα με τις
ενέργειες της επιτροπής στην Αθήνα, πρέπει να γίνουν και άλλα συλλαλητήρια
στην Θεσσαλία. Και ένα από αυτά να είναι μεγάλο, Πανθεσσαλικό.
Για το Πανθεσσαλικό συλλαλητήριο διαλέχτηκε ως καταλληλότερη πόλη η Λάρισα
και ορίστηκε ημερομηνία η 6 Μάρτη 1910.
Για την οργάνωσή του χρησιμοποιήθηκε η πείρα από τα προηγούμενα
συλλαλητήρια των Τρικάλων και της Καρδίτσας. Αγωνιστές από την Καρδίτσα, ,
πήγαν στη Λάρισα και μετέδωσαν αυτή την πείρα, μετέχοντας μάλιστα και οι
ίδιοι στην οργάνωσή του.

6 Μάρτη του 1910..

Από τα ξημερώματα, κολίγοι από τα χωριά της περιοχής έφταναν στη Λάρισα
για τη συγκέντρωση κρατώντας μαύρες και κόκκινες σημαίες. Παράλληλα
αναπτύσσονταν και οι δυνάμεις καταστολής, με τους καβαλάρηδες του ιππικού
και τους χωροφύλακες.

Στο Κιλελέρ οι κολίγοι επιβιβάστηκαν στο τρένο χωρίς να βγάλουν εισιτήριο
και οι σιδηροδρομικοί υπάλληλοι – ύστερα από διαταγή του διευθυντή των
Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων, που ταξίδευε  με κείνη την αμαξοστοιχία – τους
ζήτησαν να αποβιβαστούν. Οι κολίγοι, βλέποντας πως υπήρχε στρατός στο
τρένο, κατέβηκαν. Οργισμένοι, όμως, από τις βρισιές του, άρχισαν να
διαμαρτύρονται και να πετροβολούν την αμαξοστοιχία.. Τότε εκείνος ζήτησε
από τον αξιωματικό της  στρατιωτικής δύναμης, που βρισκόταν στο τρένο και
πήγαινε στη Λάρισα για το συλλαλητήριο, να αντιμετωπίσει ένοπλα τους
αγρότες. Διέταξε ευζώνους και φαντάρους να πυροβολήσουν το πλήθος. Δύο από
τους αγρότες έπεσαν νεκροί, ενας τραυματίζεται βάρια και  άλλοι ελαφριά .
Το αίμα έβαψε τον κάμπο…

Το τρένο αγκομαχώντας έφτασε στο σταθμό Τσουλάρ, όπου βρίσκονταν
συγκεντρωμένοι  κολίγοι για το συλλαλητήριο, αλλά δε σταμάτησε να τους
πάρει. Νέα ένταση. Η οργή των κολίγων στο κατακόρυφο. Οι τσολιάδες από τα
παράθυρα πυροβολούν και πάλι. Δύο ακόμη αγρότες νεκροί στη γη και πολλοί
ακόμη τραυματίζονται. Το αίμα κυλάει άφθονο…

Η είδηση της αιματοχυσίας δεν άργησε να φτάσει στους συγκεντρωμένους στη
Λάρισα. Διαμαρτύρονται, φωνάζουν εναντίον των δολοφόνων, ζητούν γη και
δικαιοσύνη. Οι δυνάμεις καταστολής διατάζουν πυρ χύνεται και πάλι αίμα.
Ένας νεκρός και αρκετοί τραυματίζονται.  Γίνεται μάχη σώμα με σώμα. Οι
δυνάμεις καταστολής ζητούν τη διάλυσή τους, αλλά αυτοί δεν υποχωρούν.
Φωνάζοντας «κάτω οι τσιφλικάδες» κινούνται κατά κύματα προς την πλατεία
της πόλης.Παρά τις άγριες επιθέσεις οι αγρότες καταφέρνουν να φτάσουν στην
πλατεία,μπροστά στο ξενοδοχείο «Πανελλήνιον», όπου πραγματοποιείται η
μεγάλη
συγκέντρωση.

Ο νομάρχης, ο αστυνόμος και ο φρούραρχος βλέποντας πως δεν είναι εύκολη
υπόθεση η επιχείρηση καταστολής των αγροτών, ύστερα από πολύ ώρα μάχης,
διατάσσουν το στρατό να σταματήσει το πυρ.

Το συλλαλητήριο θα καταλήξει με την έγκριση του παρακάτω ψηφίσματος που
στάλθηκε τηλεγραφικώς στην Αθήνα, στην κυβέρνηση και τη Βουλή:

«Απας ο γεωργικός λαός Λαρίσης συνελθών πανοικεί σήμερον Λάρισαν ίνα
έκφραση βαθύν πόνον και πικρόν παράπονον διά τη μη υποβολήν και επιψήφισην
του νόμου περί απαλλοτριώσεως των τσιφλικίων και προικοδοτήσεως
γενναιοτέρας του Γεωργικού Ταμείου.

Α π α ι τ ε ί

α) Την άμεσον επιψήφισιν του νομοσχεδίου περί απαλλοτριώσεως των
τσιφλικίων και διανομήν των Ζαππείων κτημάτων.

β) Την γενναιοτέραν προικοδότησιν του γεωργικού ταμείου διά της διαθέσεως
του όλου φόρου των αροτριώντων κτηνών και παντός ό,τι νομίζει η Κυβέρνησις
καλύτερον.*

γ) Εκφράζει τη βαθείαν λύπην και οδύνην του διά την εκ μέρους των αρχών
της Πολιτείας άδικον επίθεση κατά του φιλησύχου και νομοταγούς λαού, ης
θύματα υπήρξαν άοπλοι και λευκοί σκλάβοι της Θεσσαλίας.»

Μετά το μακελειό της 6ης Μαρτίου του 1910, η κυβέρνηση του Στ. Δραγούμη
οργάνωσε δίκες κατά των αγροτών. Η δίκη για τα αιματηρά γεγονότα στο
Κιλελέρ, το Τσουλάρ και τη Λάρισα – με κατηγορούμενους 25 αγρότες και
αγροτιστές – έγινε στη Λαμία.

Η δίκη με κατηγορούμενους 35 αγρότες και αγροτιστές για το συλλαλητήριο
της 27ης Φλεβάρη στην Καρδίτσα έγινε στο κακουργιοδικείο της Χαλκίδας.
Εκεί πρωτοστάτησε κατά των αγροτών ο εισαγγελέας Λιβαδειάς Κ. Γεωργιάδης,
ο οποίος στην αγόρευσή του, μεταξύ άλλων, είπε:
«Η κολληγία είναι δικαίωμα ενοχικόν, εταιρεία ή μίσθωσις και συνεπώς οι
κατηγορούμενοι δεν εδικαιούντο να δημιουργήσωσιν ταραχάς…
Αγροτικόν ζήτημα δεν υφίσταται. Οι τσιφλικούχοι πιέζονται και, όπως
απαλλαγώσι καθημερινών συγκρούσεων, ενοικιάζουν τα κτήματά των. Ο Θεσσαλός
δεν είναι γεωργός αλλά κτηνοτρόφος. Αρνείται να καλλιεργήση πλέον των
είκοσι στρεμμάτων. Παρασύρεται ευκόλως…  Σπαταλά την περιουσίαν του στα
μαναβικά και δι’ αυτό κατά την εβδομαδιαίαν αγοράν δεν ευρίσκει κανείς
φρούτα. Τρώγει τα αχλάδια σαν γουρούνι. Υπάρχουν βεβαίως και καλοί
Θεσσαλοί. Αλλ’ οι πλείστοι εξ αυτών είναι τεμπέληδες και ζωοκλέπται. Ο
«Γεωργικός Σύνδεσμος» ιδρύθη διά σκοπούς εκμεταλλευτικούς…»
Οι κατηγορούμενοι αγρότες αθωώθηκαν.

Η εξέγερση του Κιλελέρ ξεσήκωσε κύμα συμπάθειας σε όλη τη χώρα, ενώ
αυξήθηκε η κοινωνική πίεση για την επίλυση του αγροτικού ζητήματος. Η
πολιτική εξουσία δεν μπορούσε άλλο να κλείνει τα μάτια. Το πρώτο δειλό βήμα
για τη λύση του προβλήματος έγινε το 1911 από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που
διαδέχθηκε τον Στέφανο Δραγούμη στην πρωθυπουργία. Πάρθηκαν ορισμένα
νομοθετικά μέτρα υπέρ των κολίγων, αλλά απαλλοτριώσεις δεν έγιναν κι ένας
λόγος ήταν οι πόλεμοι που ακολούθησαν.
Oταν το πρόβλημα της αποκατάστασης των προσφύγων έλαβε εκρηκτικές
διαστάσεις, άρχισαν από την κυβέρνηση του Ν. Πλαστηρα απαλλοτριώσεις
τσιφλικιών.

Tο 1923 υπογράφτηκε το διάταγμα «περί ολοκληρωτικής απαλλοτριώσεως των
τσιφλικιών, άνευ αποζημιώσεως των ιδιοκτητών».
Βιντεο

1910:Η ΘΥΣΙΑ ΤΩΝ  ΑΓΡΟΤΩΝ  ΣΤΟ ΚΙΛΕΛΕΡ

http://www.youtube.com/watch?v=85-o5Ft3N2I

Advertisements

Συζήτηση

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.